FİLM YAPIMININ BASAMAKLARI

 

Film yapımının üretim sürecinin beş ana basamağı vardır:

Senaryo geliştirim - Senaryo üzerinde daha detaylı çalışabilmek için yazılır ya da taslak haline getirilir.

 

Üretim öncesi - Filmin çekimi için hazırlıklar tamamlanır. Oyuncular ve çekim ekibi işe getirilir. Mekânlar seçilir. Setler kurulur.

 

Üretim - Filmi bitirmek için gereken ham elementler çekilir.

 

Üretim sonrası - Görüntü kurgulanır, diyaloglar kurgulanır, müzikler bestelenir, çalınır ve kaydedilir; ses efektleri tasarlanır ve kaydedilir, eğer kullanılacaksa bilgisayar efektleri dijital ortamda eklenir, daha sonra sesler ayrı kanallarda kurgulanarak son haline getirilip görüntü ile birleştirilir. Böylece film tamamlanmış olur.

 

Dağıtım - Film potansiyel dağıtıcılara izletilir. Ve bir dağıtıcı tarafından alındığında sinemada gösterime girer ve/ya da evde izlenmesi için DVD’si satışa sunulur. Sinemalarda vizyona girmesi beklenir tarihi gelince merakla izlenir.

 

Geliştirim

Bu aşamada filmin yapımcısı hikâyeyi bulur. Bu bir kitaptan, oyundan, başka bir filmden, gerçek bir hikâyeden gelebilir ya da orijinal bir fikir vb. olabilir. Bir tema ya da temel bir mesaj bulduktan sonra film yapımcısı senaristlerle çalışarak hikâyenin sinopsis'ini yazar. Daha sonra film öyküsü üretilir. Bu hikâyenin bir paragraflık sahnelere bölünmesidir. Bu senaryonun dramatik yapısının oluşturulduğu bir bölümdür. Daha sonra bir tretman hazırlanır. Bu 25-30 sayfa arası hikâyeyi, hikâyenin ruh halini ve karakteri tanımlayan bir yazıdır. Treatman kısmında nadiren diyalog ve sahne hareketleri yazılır. Tretman daha çok anahtar noktaları göz önüne getirebilmemiz için sahne yönergelerini kapsar.

Bir sonraki aşamada senarist birkaç ay boyunca senaryoyu yazar. Senarist senaryoyu birkaç kez yazabilir. Çünkü dramatizmi, netliği artırmak; iskeleti sağlamlaştırmak; karakterleri, diyalogları ve tüm görünüşü gözden geçirmek isteyebilir. Filmin ticari başarısını ve olası pazarı değerlendirmek için ilk basamakta bir film dağıtımcısı ile görüşülmüş olunmalıdır. Hollywood dağıtıcıları bu konuda kararlı ve gerçekçi bir iş anlayışı benimsemiştir. Ve filmin hitap ettiği yaş aralığı, hedef seyirciler, tarihte benzer filmlerin başarıları, rol alabilecek aktörler, potansiyel yönetmenler gibi faktörleri değerlendirirler. Tüm bu faktörler filmin cezbedeceği potansiyel izleyicileri ve sinema gösteriminde dolu olacak sandalyelerin sayısını ima etmektedir. Filmler sadece sinema gösterimlerinden kar etmezler, film şirketleri dvd satışlarından ve dünya çapında dağıtım haklarından da para kazanırlar

Daha sonra senaryonun bir tretmanı ya da potansiyel yatırımcıları çekmek için özel hazırlanmış bir örneği potansiyel yatırımcılara sunulur. Eğer başarılı olursa bu filme "yeşil ışık" yakıldığı anlamına gelir. Ve finansal destek sağlanmış olur. Bu yatırımcılar genellikle büyük stüdyolar, film kuruşları ve bağımsız yatırımcılardır. Sonra ortaklar bir söze varırlar ya da kontrat imzalarlar.

 

Üretim Öncesi

Üretim öncesinde film planlaması ve tasarlanması yapılır. Üretim şirketi yaratılır ve üretim bürosu kurulur. Üretim storyboardlanır, ilistirasyonların ve sanatçıların düşüncelerinin yardımıyla görselleştirilir. Ayrıca filmin masrafları için bir Üretim bütçesi hazırlanır.

Yapımcılar insanları aşağıdaki rolleri doldurmaları için kiralar:

Öncelikle filmdeki oyunculuktan ve yaratıcı öğelerin yönetiminden sorumlu olan yönetmen,

Yardımcı yönetmen çekim tarihini ve üretimin lojistiği içinde diğer görevleri idare eder.

Kast yönetmeni senaryodaki bölümler için oyuncu bulur. Bu genelde oyuncudan bir yetenek ister. Başroller çoğunlukla oyuncunun şöhreti veya 'yıldız gücü' temel alınarak dikkatlice seçilir.

Yer idarecisi filmin yerlerini bulur ve idare eder. Bir stüdyo ses sahnesinin önceden bildirilebilir ortamında çoğu resim sahne olur ama ara sıra dışarıda yapılan sekanslar film alındığı yere göre belirlenebilir.

Üretim idarecisi filmin bütçesini ve üretim programını idare eder. Ayrıca o, stüdyonun yetkilileri veya finansmanlarına üretim bürosunu adına rapor verir.

Görüntü yönetmeni veya fotoğraf yöneticisi filmin fotoğrafçılığını yaratır. O, yönetmen, ses yönetmeni ve sanat yönetmeni ile yardımlaşır.

Sanat yönetmeni üretim setleri yapan, kostüm, makyaj ve saç servislerini sağlayan sanat bölümü idare eder.

Üretim tasarımcısı üretim setlerinin görünüşünü ve duygusu, kostümleri, makyaj ve saç tarzlarını sanat yönetmeniyle birlikte çalışarak yaratır.

Storyboard sanatçısı yönetmene ve üretim tasarımcısına onların fikirlerini bildirerek üretim ekibi için görsel fikirleri yaratır.

Üretim sesçisi filmin üretim basamakları boyunca ses deneylerini idare eder. O, yönetmen, görüntü yönetmeni ve sanat yönetmeniyle yardımlaşır.

Ses tasarımcısı filmin işitsel duygularını seslendirme sanatçılarının yardımıyla artırır ve yeni sesler yaratır.

Besteci film için yeni müzik besteler.

Koreograf dans ve hareketleri yaratır ve koordine eder - çoğunlukla müzikaller için. Ayrıca bazı filmler dövüş koreograflarına itimat eder.

 

Üretim

Varşovada, bir filmin yapımı, Bracka Sokağı

Burada film gerçekten yaratılır ve çekilir. Dekorcu, Senaryo denetçisi, Asistan yönetmen, Fotoğrafçı, Kurgucu ve Ses kurgucusu gibi birçok ekip bu basamakta işe alınır. Film yapımında bunlar sadece genel görevlerdir ve üretim bürosu bir filme özel uygunluk için eşsiz rollerin karışımını yaratmakta özgürdür.

Bir tipik çekim günü çekim programını takip ederek bir asistan yönetmen ile başlar. Filmin seti inşa edilir ve sahne donanımı hazırlığı yapılır. Işıklar donatılır, kamera ve ses kayıt ekipmanları kurulur. Aynı zamanda kostüm, saç ve makyaj bölümleri hazırlanır.

Oyuncular senaryonun provasını ve yönetmen ile bloklama yapar. Sonrada görüntü ve müzik ekipleri oyuncular ile prova yapar. Son olarak yönetmenin uygun gördüğü aksiyonlar birçok defa çekilir.

Her alınan çekim bir izleği takip eder ve kurgucuya alınan her parçayı üretim sonrasında tutmasına yardımcı olan çekim tahtasının üstüne işaretlenir. Çekim tahtası sahneleri, alınanı, yönetmeni, görüntü yönetmenini, tarihi, filmin adını kayıt eder ve kamerayı gösteril. Ayrıca çekim tahtası senkronize etmek ve sesleri almak için gerekli işaretleme fonksiyonlarına yardım eder. Sesler filmden ayrı bir cihaza kayıt edilir ve üretim sonrasında senkronize edilmelidir.

Yönetmen çekimlerin iyi olup olmadığını kontrol eder. Senaryo denetçisi ses ve kamera ekipleri her işlemi kişisel rapor tablolarına iyi olup olmadığını kaydederler. Her rapor tablosuna her işlem hakkında önemli gerçekleri kayıtlıdır.

Sahnelerin çekimi bittiğinde yönetmen bir wrap'i ilan eder. Ekip bu sahneler için seti söker veya bırakır. Yönetmen gelecek gün çekim programını yoklar ve günlük ilerlemenin raporunu üretim bürosuna gönderir. Buna devamlılık, ses ve kamera ekiplerinden raporlar dâhildir. Çağrı kağıdı, kasta ve ekiplere gelecek günkü çekimlerin nerede ve ne zaman çevrileceğini anlatmak için dağıtılır.

Üretim için geleneksel fotografik film kullanılır, işlenmemiş günün çekilen negatifleri geceki işlem için film laboratuarına yollanır. Negatifler bir defada laboratuardan günlük çekim veya pozitif olarak geri döner ve akşam yönetmen, sözü geçen ekip ve bazen kast tarafından görünür.

Üretim için dijital teknolojiler kullanılır, negatif olarak göstermek için çekimler bilgisayara yüklenir ve organize edilir.

Bütün üretim evresi bittiğinde, üretim bürosu genelde tüm kasta ve ekibe teşekkür etmek için bir Wrap partisi hazırlar.

 

Üretim sonrası

Burada film kurgucu tarafından birleştirilir. Videonun modern kullanımı film yapımı işleminde filmi tamamen kullanarak veya videonun ve filmin bir karışımını kullanarak iki iş akışı seçeneğinde sonuçlanır.

Filmin iş akışında, tek-ışık filmin deneme baskısının (pozitif) mekanik kurgulama makinası ile kurgulanması için orijinal kamera filmi (negatif) kopyalanır ve açındırılır. Bir Köşe kodu filmin üstünde resim çerçevelerin uygun yerine kaydedilir. Avid, Quantel veya Final Cut Pro gibi doğrusal olmayan kurgulamanın açındırma sistemlerinden beri, film iş akışı çok az üretim tarafından kullanılmıştır.

Video iş akışında, bilgisayar yazılımları ile kurgulama için orijinal film kamarası negatifleri video haline açımlandırılır ve televizyon filmine dönüştürülür. Zaman düzgüsü filmin üstünde videokasetin uygun yere kaydedilir. Ayrıca bu işlem boyunca üretim sesleri video resim çerçeveleri ile senkronize edilir.

Film kurgusunun ilk işi kişisel çekimlere dayanan sekanslardan (veya sahnelerden) alınmış kaba kesimleri inşa etmek olur. Kaba kesimin amacı en iyi sahneyi seçmek ve düzenlemektir. Sonraki basamak muntazam bir öyküde alınan tüm sahnelerden hazır film yaratılır. Kesilerek birkaç dakika kadar kısa sahnelerin işleyişi veya hatta film kareleri bu evrede tamamlanır. Hazır film yönetmen ve prodüktör tarafından perdelendikten ve tasdiklendikten sonra resimler kitlenir, hiçbir değişiklik yapılmayacağı anlamına gelir. Sonra kurgucu bir negatif kesim listesinde (köşe kodu kullanarak) otomatik veya bir kurgu karar lisetesi (timecode kullanarak) elle yaratır. Bu edit listeleri kaynakları ve hazır filmdeki her çekimin resim karesini tanımlar.

Bir kere resimler kitlendikten sonra film müzik parçalarının oluşturulması için müzik bölümdeki kurgucuların ellerine geçer. Ses kayıtları senkronize edilir ve final müzik ve final müzik karışımı yaratılır. Müzik karışımı Müzik efektleri, arka plan müziği, ADR, diyalog, Walla ve Müzik konbine edilir.

Müzik parçaları ve resimler filmin düşük kalitedeki cevap baskısında sonuçlanarak beraber konbine edilir. Orta boyutta kayıda bağlı olan yüksek kalite yayınlan baskıları yaratan iki mümkün iş akışı vardır:

Film işleyişinde, kesim listesinin kararlaştırdığı filmin temelindeki cevapların çıktıları orijinal renkte negatifi kesmek ve ana kopya denilen bir renk sınıflandırması veya ara pozitif yaratmak için kullanılır. Tüm sonraki basamaklar bu etkinlikle ana kopyayı oluşturur. Sonraki basamak ilk ışık denilen negatifi veya ara negatifi yaratmaktır. Bu tiyatrosal yayın çıktısından yapılmış birçok kopyadan olur. Ara negatiften kopyalama direk olarak ara pozitiften kopyalamadan daha kolaydır çünkü bu bir ilk ışık işlemidir; ayrıca bu, ara pozitif çıktısının üstünü aşındırıp eskimiş bir hale getirir.

Video işleyişinde, kurgu karar listenin karalaştırdığı videonun temelindeki cevapların çıktıları orijinal renkte kaseti (OCT) kurgulamak ve yüksek kalitene ana kaset için kullanılır. Tüm sonraki basamaklar bu etkinlikle ana kopyayı oluştulur. Sonraki basamak bir film kayır aygıtı renkli kaseti okumak ve videonun her karesini direk olarak final tiyatrosal yayını yapmak için kullanılır.

Sonunda film genel hedef seyircilere seyrettirilir ve ilaveten çekimler ve film kurgusunun sonuçları bildirilebilir.

 

Dağıtım

Son basamakta film sinemalara ve ara sıra DVD, VCD, veya BlueRay. Tiyatrosal dağıtımın gereklerine göre filmler dağıtılır. Takımlar basılır, posterler ve diğer reklâm materyalleri yayınlanır ve film ilan edilir.

Film kızaktan suya roket partiyle indirilir. Röportajlar, yayınlar, baskı özel gösteriminde veya film festivalinde gösterilir. Hem de genelde eşlik eden film için bir web sitesi yaratılır. Film seçilen sinemalarda çoğunlukla birkaç ay sonra yayınlanan DVD’lerde oynatılacaktır. Dağıtım yasalarına göre hem de film ve DVD internet dağıtımı için satılır. Karların her biri dağıtımcı ve yapımcı firma arasında bölüşülür.

 

Bağımsız film yapımı

Film yapımı stüdyo sisteminin dışarısında yer alır ve genelde bağımsız sinema yapımı denir. DV teknolojilerinin takdiminden beri yapımın anlamları daha demokratikleşti. Film yapımcıları filmi çekebilir ve kurgulayabilir, müziği ve sesleri yaratabilir ve kurgulayabilir ve ev bilgisayarında son kesim birleştirilebilir. Bununla birlikte dışarıdaki geleneksel başarı sistemi için pazarlamayı sürdürme, finansman, dağıtım, zorluğu kalır. Çoğu film yapımcısı not almak ve dağıtımı satmak için film festivallerine güvenir. Bununla beraber İnternet Bağımsız filmlerin göreceli olarak ucuzluğuna izin verir; çoğu film yapımcısı eleştiri ve onaylamalarını çevrimiçi postalar. Gerçi bunda biraz kârlılık vardır, bir film yapımcısı internette filminin gösterme yoluyla kazanabilir.

 

Prodüksiyon

“Prodüksiyon” bir departman değildir. Prodüksiyon bir dizi fonksiyonel gruptan oluşur. Bu gruplar Prodüksiyon müdürü, Prodüksiyon Koordinatörü ve asistanları, muhasebe ekibi, çeşitli yönetici asistanları ve bazen mekân müdürü ve asistanlarının da dâhil olduğu "merkez ofisi" ekibini kapsar.

Film yönetmeni departmanlara ayrılmış bu yapıdan ayrıdır.

Executive Producer genellikle projeye yatırım yapan kişidir. Bir filmde pek çok executive producer olabilir ancak genelde bu sayı minimumda tutulur.

Yapımcı (Producer) filmin çekilmesi için gerekli koşulları sağlar. Yapımcı işi başlatır, koordine eder, denetim yapar ve filmin finansmanı için bütçe sağlar, personeli işe alır ve dağıtımcıları ayarlar. Yapımcı filmin başından sonuna dek film çekiminin her aşamasında bulunur.

Yapım Amiri (Production Manager) yapımın (yaratıcı değil) fiziksel durumunu denetler: personel, teknoloji, bütçe ve planlama gibi. Filmin zaman çizelgesine ve bütçesine uygun olarak çekilmesinden sorumludur. Aynı zamanda maaşlar, yapım giderleri ve günlük ekipman kiraları gibi günlük bütçenin yönetimine de yardımcı olur. Genellikle “line producer” ın altında çalışır ve doğrudan Yapım Koordinatörü’nü denetler.

Line Producer filmin ana elemanlarından biridir. Genellikle filmin bütçesini kontrol eder. Buna ek olarak yapım müdürünün görevine yakın görevler de alabilir. Yaratıcı ekibin parçası değildir. Tek sette çalıştığından diğer yapım görevlileri gibi farklı setlere gidemez. Film Setinde (birebir sette bulunan ekibin) ekibin başı da sayılabilir. Aynı zamanda ekibin ana üyelerini işe alabilir, satıcılarla anlaşma sağlar.

 

Birim Müdürü (Unit manager) ikinci birim çekimlerinde Yapım Müdürü ile aynı görevleri yerine getirmektir. Bazı yapılarda, Birim Müdürü’nün görevi Ulaşım Koordinatörü’nün görevini de kapsar.

Yapım Koordinatörü (Production Coordinator) yapımın bilgi bağıdır. Ekibin tutulmasından ekipmanın kiralanması ve oyuncuların ayarlanmasına kadar tüm lojistikten sorumludur. Yapım Koordinatörü film yapımının ayrılmaz bir parçasıdır.

Yönetmen filmin yaratıcılık bölümünden sorumlu olmanın yanı sıra içeriğin kontrolü ve filmin akışı, oyuncuların yönetimi, filmin çekileceği mekânların seçilmesi ve organize edilmesi, teknik detaylar (kameraların yerleşimi, ışık kullanımı, zamanlama ve filmin müziği) gibi konulardan da sorumludur. Yönetmenin büyük gücü olmasına rağmen filmin yapımcılarına bağlı çalışır. Bazı yönetmenler, kendini ispat etmiş olanlar, aynı zamanda yapımcının rolünü de üstlenirler ve bu iki rol arasındaki ayrım zaman zaman belirsizleşebilir.

Birinci Yönetmen Yardımcısı (first assistant director-1st AD) Yapım Müdürü ve Yönetmen’e asistanlık yapar. En önemli görevi, filmin zamanında ve programa uygun olarak çekilmesini sağlarken yönetmen, ana oyuncular ve ekibin işlerine konsantre olabilecekleri bir ortam sağlamaktır. Oyuncu kadrosunun ve ekibin çekim programı, ekipman, senaryo ve setin günlük denetiminden ve idaresinden sorumludur. Birinci Yönetmen Yardımcısı önemli sahnelerde arka plan yönetiminden ya da yönetmenin yokluğunda nispeten daha önemsiz sahnelerin çekiminden de sorumlu olabilir.

İkinci Yönetmen Yardımcısı (second assistant director-2nd AD) Birinci Yardımcı Yönetmen'in şef asistanıdır ve Yardımcı Yönetmen'in görevlerini yerine getirmesine yardımcı olur. Aynı zamanda arka plan aksiyonunu yönetebilir ve Birinci Yönetmen Yardımcısı'na program yapma, randevuların alınması gibi konularda da yardımcı olur. İkinci Yönetmen Yardımcısı film ekibi için çekim programını ve çekim günü ile ilgili önemli detayları bildiren günlük programı yapmakla yükümlüdür. Kanada ve İngiliz yapımlarında üçüncü ve hatta stajyer yönetmen yardımcıları bulunmakla beraber Amerikan sisteminde İkinci İkinci Yönetmen Yardımcısı (2nd 2nd AD) bulunur.

Yapım Asistanı (production assistant) Birinci Yönetmen Yardımcısı’na set işlemlerinde yardımcı olur. Yapım Asistanları yapım ofisindeki genel işlere de yardımcı olurlar.

Senaryo Denetçisi (script supervisor) “Devamlılık Adamı” olarak da bilinir. Senaryonun hangi kısımlarının çekildiğini takip eder, senaryoda yazılan ile çekilen arasındaki sapmaları not eder. Her planda notlar alır. Aynı zamanda aksesuarların ve her şeyin plan plan ve sahne sahne devamlılığını tutar. Senaryo Denetçisi’nin notları montaj işlemini kolaylaştırması için Montajcı’ya verilir. Senaryo Denetçisi sette yönetmene çok yakın çalışır.

Dublör Koordinatörü dublöre ihtiyaç olduğunda dublör kastını ve dublörün performansını yönetmenin istekleri doğrultusunda ayarlar.

Sanat Departmanı genellikle yüzlerce kişiden oluşur. Genellikle pek çok alt departmanı içerir:

Sanat Departmanı Proper: Sanat Yönetmeni, Set Tasarımcıları ve teknik ressamlardan oluşur.

Set: Set Dekoratörünün yönetimindedir.

Aksesuar: Aksesuar Sorumlusu’nun yönetimindedir.

Konstrüksiyon: Konstrüksiyon Koordinatörünün yönetimindedir.

Scenic: Baş Scenic Sanatçısının yönetimindedir.

 

Özel Efektler

Yapım Tasarımcısı (production designer) Filmin fiziksel ve görselliğini (setler, kostümler, karakter makyajları vs. görsellikle ilgili her şeyi) yaratmakla sorumludur. Yapım Tasarımcısı filmin tüm görselliğini sağlayabilmek için yönetmene ve görüntü yönetmenine çok yakın çalışır.

Sanat Departmanı tüm Sanat Departmanı içinde bir alt departman olmasına rağmen sanat departmanı adına sahip olması kafa karıştırabilir. Setleri tasarlayan, grafik görselleri yaratan insanlardan oluşur.

 

Sanat Yönetmeni (art director) Yapım Tasarımcısı’na rapor verir. Yapım tasarımını uygulayan sanatçılarla ve zanaatçılarla, set tasarımcısı ve set dekoratörü gibi, daha direkt bir ilişki içindedir.

 

Set Tasarımcısı (set designer) genellikle mimar olan bir teknik ressamdır. Yapım Tasarımcısı tarafından istenen yapıları ya da iç mekânları realize eder.

Sanat Yönetmeni Asistanı (assistant art director) Birinci, ikinci ve üçüncü sanat yönetmeni asistanları Sanat Yönetmeni’nin direktifleri doğrultusunda çalışırlar. İşleri genellikle lokasyonları ölçmek, grafikleri ve kâğıt aksesuarları yaratmak, yapım tasarımcısı için araştırma yapmak ve setleri çizmektir. Bazen bir Set Tasarımcısı birinci sanat yönetmeni asistanı da olabilir. Böyle bir durumda, kapasitesine göre, işin akışını kontrol eder ve teknik resim departmanının başı olarak görev yapar.

 

İllüstratör yapım tasarımcısının yarattığı fikirlerin ve tasarımların görsel sunumlarını hazırlar.

 

Set

Set Dekoratörü (set decorator) film setinin dekorasyonundan sorumludur. Set Dekorasyonu, mobilyalar da dâhil olmak üzere filmde görünen bütün objeleri kapsar. Yapım Tasarımcısı’na yakın çalışır ve Sanat Yönetmeni ile koordineli çalışmalıdır. Set Dekoratörünün önemine dikkati çekmek istersek: Sanat Yönetimi Oscar Ödülü Yapım Tasarımcısı ve Set Dekoratörü’ne ortak olarak verilmektedir.

 

Satın Almacı (buyer) Set Dekoratörü’nün altındaki Set Departmanı'nın ikinci adamıdır. Satın Almacı set giydirmelerinin satış yerini tespit eder, ardından bunları satın alır ya da kiralar.

 

Lead Man Genelde “swing gang” olarak adı geçen set giydirme ekibinin baş adamıdır.

Set Giydirmecisi (Set Dresser) giydirilen objelerin (bir mekânda bulunan her şeyin: mobilya, perde, halı, hatta kapı kulpları, duvar fişleri vs.) uygulanması ve kaldırılmasından sorumludur. “Swing Gang”in işinin çoğu çekim ekibi sete gelmeden önce ve gittikten sonra gerçekleşir. Ancak çekim esnasında bir set giydirmecisi sette kalır. Bu kişiye “on-set dresser” denir.

 

Aksesuar Departmanı (Props)

Prop: Oyuncunun sahnede kullandığı her türlü objeye Aksesuar (prop) denir

Aksesuar Sorumlusu (property master) filmde kullanılan tüm aksesuarların bulunması ve idaresinden sorumludur. Genellikle birçok asistanı bulunur.

Aksesuar Yapımcısı (props builder) Filmde kullanılan aksesuarları imal eder. Genellikle konstrüksiyon, plastik dökümü, makine ve elektronik konularında vasıflı teknisyenlerdir.

Silahçı (armourer) ateşli silahlar konusunda uzman bir aksesuar teknisyenidir. Çoğu durumda bu görev özel eğitim ve lisans gerektirir.

 

Konstrüksiyon Departmanı

Konstrüksiyon Koordinatörü (construction coordinator) tüm setlerin konstrüksiyonunun yapımından sorumludur. Malzemeleri sipariş eder, işin programını yapar ve kalabalık bir marangoz, boyacı ve işçi ekibini denetler. Bazı durumlarda kendisine “konstrüksiyon müdürü” de denir.

Baş Marangoz (head carpenter) marangoz ve işçilerin başıdır.

Scenic

Key Scenic Setlerdeki yüzeylerin hazırlanmasından sorumludur. Bu iş, yaldızlama ve eskitmenin yansıra ahşap, taş, tuğla, vitray gibi yapım tasarımcısının istediği herhangi bir yüzey olabilir. Key Scenic ressam ekibini denetler ve genellikle çok usta bir zanaatçıdır.

 

Greens (Yeşillendirme)

Yeşil Adam (greensman) yeşilliklerin artistik düzenlenmesi ya da arazinin tasarımından (bazen gerçek, bazen de yapay) sorumludur. Filmdeki yeşilliklerin kapsamına göre set dekoratörü ya da doğrudan yapım tasarımcısına rapor verir.

 

Saç ve Makyaj

Makyaj Sanatçısı ekranda görünen herkese makyaj uygulayan uzmanlardır. Göğsün üst kısmına, yani yüz, başın üst kısmı, parmaklar, eller, kollar ve dirsekler üzerine konsantre olurlar. Görevleri oyuncuların gereken duruma göre daha genç, yaşlı, şişman hatta duruma göre korkunç görünmelerini sağlamaktır. Vücut makyajı sanatçıları ise sanatlarını vücudun kafa haricindeki bölümlerinde icra ederler.

Kuaför ekranda görünen herkesin saçının yapılmasından ve stilinden srumludur. Makyaj sanatçısı ile paslaşarak çalışır.

 

Kostüm Deparmanı

Kostüm Tasarımcısı (Costume designer) ekranda görünen ve oyuncuların giydiği her kostümden sorumludur. Aynı zamanda kostümlerin tasarımı, planlanması, kumaş, renk ve bedenlerine dek kostümle ilgili her konudan sorumludur. Karakteri anlamak için yönetmenle yakın çalışır ve filmin genel rengini ve havasını elde edebilmek için yapım tasarımcısı ile paslaşır.

Kostüm Denetçisi (Costume Supervisor) tasarımcıya yakın çalışır. Kostümlerin tasarımına yardım etmenin yanı sıra, gardrobu/çalışma mekânını da yönetir. Kostümlerin yapımından ve kostümlerin sağlanmasından, kostüm ekibinin işe alınmasından ya da işten çıkarılmasından, bütçe, kâğıt işleri ve departman lojistiğinden sorumludur.

Key Costumer büyük yapımlarda set kostümcülerini idare eder ve başrol oyuncusunun kostüm ihtiyaçlarını karşılar.

Kostüm yardımcısı (costume standby) daima sette bulunur. Oyuncuların sahneler esnasındaki kostüm devamlılığı ve kostümlerin düzgünlüğünü kontrol eder. Aynı zamanda oyuncuların giyinmelerine yardımcı olur.

Art Finisher ön yapım esnasında çalışır. Görevi yeni kostümlerin eskilitilmesi, giyilmiş gibi görünmesi, kirletilmesi, soldurulması işleridir.

Satın Almacı Büyük yapımlarda satın almacı kostümlerin ve kumaşların sağlanmasından sorumludur.

Kamera Departmanı

Görüntü Yönetmeni (director of photography) kamera ve ışık ekibinin şefidir. Yönetmenle birlikte kadraj ve ışık konularında kararlar verir. Genelde Yönetmen Görüntü Yönetmeni'ne filmin nasıl gözükmesini istediğini anlatır. Görüntü Yönetmeni buna göre doğru ışığı, filtreleri ve kamera ayarlarını seçer.

Cinematographer Bu terim görüntü yönetmeni ile aynı anlama gelir. Yine de bazı profesyonellerin dediğine göre bu terim sadece Görüntü Yönetmeni ile Kamera Operatörü aynı kişi olursa kullanılır.

Birinci Kamera Asistanı (first assistant camera -1st AC) Çekim esnasında kameranın focus ayarından sorumludur.

İkinci Kamera Asistanı(second assistant camera -2nd AC- Clapper Loader) her çekimin başında klaketi kullanır ve kamera magazinine filmi yükler. Aynı zamanda film stoğunun ne zaman alındığı, kullanıldığı ve banyo için laboratuara gönderildiği ile ilgili detaylı notlar tutar. Ayrıca kamera ekipmanın organizasyonu ve film mekânları arasındaki ulaşımına nezaret eder.

Yüklemeci (Loader) sadece filmleri yükler. Filmi ışık almayan kutusundan, İkinci Kamera Asistanı'na teslim edilmek üzere kamera magazinine transfer eder. Filmin kullanılmasının ardından tekrar filmi magazinden ışık almayan film kutusuna aktarır. Gün boyunca film stoğunun idaresi, Birinci Kamera Asistanı'na kullanılan filmin miktarını ve kalan stoğu bildirmekten sorumludur. Küçük bütçeli yapımlarda, bu görev genellikle İkinci Kamera Asistanı'na verilir. Dijital kameralar sayesinde, bu görev genelde elimine edilmektedir.

Kamera Prodüksiyon Asistanı (Kamera stajyeri) Genellikle kamera ekibinden bir gönüllü ya da stajyerdir. Kamera ekibine yardımcı olur.

Digital Imaging Teknisyeni Dijital çekilen yapımlarda dijital kameradan ve işlemesinden sorumludur. Görüntü Yönetmeni’nin direktiflerine göre istenen sonucun alınmasını sağlamak için, profesyonel dijital kameralarda yaratıcılık ve teknik bilgisi ile ayarlamalar yapar.

Steadicam Operatörü Stedicam kamerasını kullanır.

Motion Control Operatörü Özel efektler için kullanılan kamera robotunu (motion control rig) kullanır. Motion Control Rig genelde operatörü ile birlikte kiralanır.

Focus Pullar genellikle kamera hareketleri yada oyuncunun sahne içindeki hareketleriyle net görüntülenen alan değişir. Focus pullar hareket eden nesneleri karakterleri ya da kamera açısının değişmesiyle bozulan netliği hiç bozulmayacak şekilde tekrar ayarlayan teknik elemandır, kadrajın sürekli net kalmasını sağlar.

 

Ses Departmanı

Production Sound Mixer setteki ses ekibinin başıdır. Çekim sırasındaki seslerin kaydından sorumludur. Bu görev mikrofonların seçilmesi ve sağlanması, ses kaydedicisinin operasyonu ve bazen ses sinyallerinin miksajını kapsar.

Boom Operatörü Production Sound Mixer’ın asistanıdır. Mikrofonların yerleştirilmesi ve film sırasındaki hareketinden sorumludur. Boom sopasını kullanır. Fransa’da boom operatörüne “perchman” denir.

Ses Teknisyeni (utility sound technician) ses departmanında dinamik bir rolü vardır. Genelde kabloların çekilmesinden sorumlu olmakla beraber karmaşık çekimlerde ek bir boom operatörü veya miksajcı olarak da çalışır. Tüm filmlerde ses teknisyeni bulunmaz ancak modern film dünyasında ses kaydının karmaşıklığının artması yüzünden bu meslek yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu göreve aynı zamanda “cable man” (kablo adamı) veya "python wrangler" da denir.

 

Set ve Işık Ekibi (Grip) eğitimli ışık ve donatım teknisyenleridir. Grip ekibinin sorumluluğu çekim için gerekli ışık kurulumunu elektrik departmanı ile birlikte çalışarak sağlamaktır. Plato çekimlerinde kameranın istenen pozisyona getirilmesi için dekor (set) parçalarının kaldırılmasından ve ayarlanmasından da sorumludurlar. Yurtdışında bu ekipler “Uluslararası Tiyatro Sahnesi Çalışanları Birliği”ne bağlıdırlar. Türkiye'de bu işler için herhangi bir yasal mesleki eğitim verilmemektedir ve bu tip birlikler bulunmamaktadır.

Grip Şefi (Key Grip) Grip ekibinin şefi ve set operasyonu departmanının başıdır. Görüntü yönetmeni ile birlikte çalışır. Setin kurulmasından, doğru ışıklandırmadan ve oyuncuların kameraya göre doğru yerleşiminden (blocking) sorumludur.

Best Boy (grip) Grip şefinin asistanıdır.

Dolly Grip Şaryoyu kurar, seviyeler ve dolly’yi şaryoda hareket ettirir.

 

Elektrik ve Işık Departmanı

Işık Şefi (Gaffer- Chief Lighting Technician) Gaffer elektrik departmanın şefidir. Bir yapımın ışık planının tasarımından ve uygulanmasından sorumludur.

Birinci Işık Asistanı (Best Boy/electrical) Işık Şefinin şef asistanıdır.

Işık Teknisyeni Işık ekipmanının kurulması ve çalışmasından sorumludurlar.

 

Montaj Departmanı

Montajcı/Editör yönetmenin yardımıyla bir filmdeki çeşitli çekim planlarını bir araya getiren kişidir.

Renkçi (Colorist) Fotokemikal süreçte, renk zamanlayıcısı filmin rengini ayarlar. Dijital işlemlerde, renkçi görseli işlemek için dijital araçlar kullanabilir. Bu tip bir çalışmada dijital araçlar filmin estetiğini değiştirmekte pek çok imkân sunar. Dijital ortamda (bilgisayar programı yardımıyla) filmin duygusuna ve anlatımına uygun renk ayarlamaları yapan artistik yönü güçlü kişilerdir. Görüntü yönetmeni ile birlikte çalışır; kullanılacak film stoğuna, kameraya, çekim tekniklerine karar vermede görüntü yönetmenine ve yönetmene danışmanlık yapar. Laboratuvar ile film baskısı üzerine çalışır. Baskı tekniğine karar vermede yardımcı olur.

 

Görsel Efekt Departmanı

Görsel Efekt Süpervizörü

Compositor

Inferno, Flame

Roto, paint

Matte Painter

 

Ses ve Müzik

Ses Tasarımcısı (Sound Designer) Bir filmin sesinin post prodüksiyonundan sorumludur. Bazen bu görev çok büyük yaratıcılık gerektirebilir. Bazense yönetmen ve montajcı ile onların zevkine göre filmin sesi üzerine çalışmak demektir.

Diyalog Montajcısı /Editörü (Dialogue Editor) Filmdeki tüm diyalogları bir araya getirmek ve montajlamakla sorumludur.

Ses Montajcısı/Editörü (Sound Editor) Filmdeki tüm ses efektlerini bir araya getirmek ve montajlamakla sorumludur.

Tekrar Kayıt Miksajcısı (Re-recording Mixer) Filmde diyalog, müzik ve efekt editörlerinin hazırladığı tüm sesleri dengeleyen ve filmin ses işlemini finalize eden kişidir.

Müzik Süpervizörü (Music Supervisor) filmin müziğini yaratmak ve tamamlamak için besteci, miksajcı ve editörler ile birlikte çalışır. Hollywood'da müzik direktörünün ana sorumluluğu film prodüksiyonu ile müzik endüstrisi arasındaki irtibatı sağlamak ve filmde kullanılan tüm müziklerin kullanım hakları konusunda anlaşmalar yapmaktır.

Besteci (Composer) filmde kullanılan müzikleri besteler.

Foley Artist filmdeki pek çok ses efektini yaratan ve kayıt eden kişidir.

key@key.com.tr