HI-FI NEDİR?

HiFi, Ingilizce'deki "High Fidelity" yani yüksek sadakat kelimelerinin kısaltmasıdır. Bazı teknik açılardan hata payı belirli oranların altında olan (yani HiFi normlarına uygun) ve evde kullanılmaya yönelik müzik sistemleri HiFi sistemler olarak kabul edilmektedir. Ancak HiFi normları oldukça düşük standartlardır, ayrıca teknik ölçümlerle algılanan ses kalitesi arasında bugüne kadar pek bir ilişki saptanamamıştır. Sonuç olarak son yıllarda daha yüksek bir performans düzeyini ifade etmek için High End ve Ultra-Fi gibi iki kavram daha geliştirilmiştir. Ancak bunlar arasında kesin ayırımlar yoktur. Yüksek sadakatle ne ifade edilmek istendiğini daha iyi anlamak için müzisyenlerin içrasından bizim algılayışımıza kadar sesin ne gibi işlemlerden geçtiğine bir göz atmakta fayda vardır.

 

HI-FI KRİTERLERİ

HI-FI sistemleri karşılaştırmada kullanılan kriterler.En önemli olan 6 kriteri burda bulabilirsiniz.

 

1. Ton ayarı

Sesin frekans aralığı (frequency range) şeklinde tanımlanır. Hertz(Hz) ile ifade edilir. Kısaca alt, orta ve üst sesleri içeren bir skala içinde müzik dinleriz. Bir sistemin müziğin doğasında var olan bu sesleri aslına en yakın kapasitede verebilmesi önemli bir başarı ölçütüdür.

 

2. Reverberasyon etkisi

Canlı müzikte notaların belli bir duyulma süresi vardır. Müziğin temposu buna göre belirlenir. Kayıt ortamında saptanan bu özelliklerin sistemimizde aslına uygun biçimde duyulması, yani seslerin gereğinden kısa veya uzun duyulmaması da önemli bir ölçüttür.

 

3. Dinamik aralık

Desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Sesin büyüklüğü ile ilgilidir. Hiçbir audio sistemi canlı müzikteki büyüklüğü birebir veremez. Ancak en düşük ses ile en yüksek ses arasındaki aralık ne kadar büyük olursa, canlı müziğe o kadar yaklaşılmış olur.

 

4. Sahne görüntüsü

Müziğin icrasında enstrümanlar sahneye belli bir düzen içinde yerleşir. Bu üç boyutlu bir yerleşimdir. Bir müzik sistemi sahnedeki bu izlenimi doğru olarak yansıttığı ölçüde boyutlu ve başarılıdır.

 

5. Tını-ses rengi

Her enstrümanın belli bir ses karakteri vardır. Bu karakter harmonikler dediğimiz ve temel sese eşlik eden yan seslerle oluşur. Bunları doğruya en yakın biçimde bize ileten sistem, her enstrümanı kendi karakteristiğine uygun biçimde dinlememizi sağlar.

 

6. Dinamik değişim

Müzikte farklı enstrümanların seslerindeki yükseklik farkı dışında bir de aynı enstrümanın çeşitli iniş-çıkışları sözkonusudur. Canlı müzikte bu hiçbir zaman monoton bir çizgi izlemez. Sistemimizin bu konudaki başarısı da oldukça uç bir performansı ifade eder.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

HOPARLÖR NEDİR?

Hoparlör Elektrik enerjisini ses enerjisine çevirir. Yapısı itibariyle;
1. Konik hoparlörler: (Direkt radyatörler) Ses dalgalarını doğrudan doğruya yayımlarlar
2. Hunik hoparlörler: (Endirek radyatörler) Ses dalgalarını huni biçiminde bir borudan geçirerek yayımlarlar.

 

Özellikleri :

1. Hoparlör toplam distorsiyonu küçük olmalıdır (Diyafram devintisi 2 mm.den küçük olmalı).

2. Frekans yansıtsama eğrisi düz, düzgün, geniş olmalı (Konuşma için:200- 7000 Hz/ Konuşma netliği için 3000 Hz.de tümsek olmalı).
3. Güç dönüştürme verimi yüksek olmalı.
4. Büyük ses (Akustik) güçlerde hoparlör hasara uğramamalıdır.
5. Transit işaretleri algılayabilmelidir.
6. Yönelgenlik (Direktivite) her frekansta aynı olmalı.
7. Sağlam olmalı.
8. Birim akustik güce isabet eden maliyeti düşük olmalı.

 

Hoparlör Çeşitleri :

1. Dinamik hoparlör (devingen bobinli),
2. Devingen demirli (distorsiyon fazla),
3. Armatürü dengeli (120 Hz.den düşük sesleri almıyor).
4. Kristalli-Tiz hoparlör olarak kullanılır. Artık piyasada bulunmamaktadır. Dayanıksızdır
5. Şerit
6. Elektrostatik-Geniş frekans bantlı, distorsiyonu küçük, sekizli polar diyagramı var.
Mahsurları: 250-2000 v polarma gerilimi gerekir.
Toplam verimi düşüktür. Empedans uydurucu trafo gereklidir. Çıkış ses seviyesi düşüktür.

 

Hoparlör Kabin Tipleri:

1. Kule hoparlör (Floorstanding Speakers)
2.Merkez hoparlör (Center Speaker)
3.Kitaplık ve sehpa hoparlör (Bookshelf Speaker)
4.Efek hoparlör (Surround Speaker)
5.Bas efek hoparlör aktif ve pasif (Subwoofer)
6.Uydu hoparlör (Satellite Speaker)
7.Duvar tipi hoparlör (Wall Mounted Speaker)
8.Tava tipi hoparlör (Installation Speaker)

 

Hoparlör Frekans Karakteristiği:

1. Hoparlörün bas seslerde iyi bir davranış göstermesi için hafif, az kütleli, sıkıca bir diyaframa gerek vardır. Tiz ve bas sesler arasında yeterince düzgün bir ses basınç seviyesi elde edilir.

2. Arka yüzden çıkan ses dalgalarının ön yüze geçişini önlemek üzere hoparlör geniş yüzeyli bir tahta üzerine takılır. Tahta akustik ekran olarak kullanılıp, akustik geri besleme önlenmeye çalışılır.

 

Hoparlörün Elektriksel Empedansı:

Alçak frekanslarda empedansın en büyük değere ulaştığı frekansa hoparlörün rezonans frekansı denir.

Pratikte hoparlör empedansı 8 Ohm denince; 400 Hz.de ölçülen empedans bilinir.

Yüksek frekanslarda hoparlör empedansı artar. Bu nedenle,yuvarlak bir değer olsun diye hoparlör empedansı ile ölçmeler, 400-1000 Hz arasında yapılır.

 

Hoparlör Polaritesi :

Ölçüm için, bobin uçlarına pil bağlanır. Diyafram ileri giderse pilin artı ucunun bağlı bulunduğu yer, bobinin de artı ucudur.

 

Huni Hoparlörler :

Alüminyum ya da plastikten yapılır. Huni hoparlörün üretebileceği en düşük frekansa, hoparlörün kesim frekansı denir. Huni hoparlörde güç dönüştürme verimi %10-%40 arasındadır ( Direkt radyatörde % 10.dur)

 

Çeşitleri:

1.Dikdörtgen (Rectangular horn)
2.Yuvarlak (Round horn)
3.Dönemeçli (Reentrant horn)
4.Boyunlu yassı (Conventional Radial horn)
5.Boyunsuz yassı (Neckless Radial horn)
6.İki geçitli (Double diffraction horn)

 

Hoparlör kabinleri :

1. Açık
Duvardan en az 15 cm. uzağa konulmalıdır.

2. Kapalı
Alt kesim frekansı : 40-175 Hz
Üst kesim frekansı : 20000 Hz.
Açıktaki değerin 2,2 ile 12,5 katı fazla değer alır.

3. Kristalle geri beslemeli
(Philips firmasının buluşudur.) Bas Hoparlör merkezine pxe kristal-Piezoelektrik eleman yerleştirilmiştir.
Besleme devresi bulunmakta Ses dışarıya düzeltilerek verilmektedir.

4. Oluklu Bas Refleks ya Kanallı Hoparlör Kutusu yada Akustik Faz İnvertörü denir. Beşgen, altıgen şekilde dizayn edilebilir. Pvc yada kartondan yapılabilir.

 

İki yollu Hoparlörler : Bas-Tiz
Üç yollu Hoparlörler: Bas-Orta-Tiz
Bölüştürme filtresi: Pasif Radyatör:
Yardımcı bas hoparlorü
Manyetik kısmı ve ses bobini yoktur.
Sistemin alçak frekanslardaki (Bas seslerdeki) karakteristiğini genişletmeye yarar.

 

HOPARLÖRÜN GÜCÜ

Çalışma gücü (Operating Power)

Ölçülmesi, 100-4000 Hz.arasında yapılır. Hoparlör ekseninden 1 M.uzakta 12 mikrobarlık (96 dB.lik) veya 3 M.uzaklıkta 4 mikrobarlık (86 dB.lik) ses basınç şiddeti üretebilmesi için hoparlör ses bobinine uygulanan sinüzoidal elektriksel güç değerine çalışma gücü denir.

 

Kapasite (Power Handling Capacity )

Hoparlörün hasara uğramadan dayanabileceği sürekli güç değeridir. Yüksek güçlü olarak bilinen bas hoparlörlerin kapasiteleri : örneğin 10-250 W. arasındadır.

 

Müzik gücü ( Musical Power )

Hoparlör bobinine 25 Hz.den küçük, konuşma ve müziği temsil etmek üzere darbeli gerilim uygulanır. Hoparlörde uğultu ve cızırtının başlamadığı, distorsiyonun henüz gözlenmediği duruma gelinceye kadar, giriş elektriksel gücü arttırılarak müzikal güç bulunur.

Bir Soru : Hoparlörler, amplifikatör gücünün 1.5 katı fazlamı seçilir.
Cevap : Seçilmez çünkü böyle bir seçimde hoparlörlerin yüksek ses de zarar görmesi kaçınılmazdır. Doğrusu; Hoparlörlerin ampli ile aynı güçte olması bu mümkün değilse daha düşük güçte olmasıdır. Bu, ampliden beklenen en üst düzey ses kalitesinin alınmasında önemlidir. Bu durumda ampli max. 1/2 sesinden daha fazlasını açmak gereği nadiren duyulur. Halbuki düşük güçteki bir ampli ve güçlü bir hoparlör ile (bir de hoparlör hassasiyeti 90 db' in altında ise) beklenen ideal sese ulaşmak zordur bunun için için bilinçsizce volüm açılır. Bilinenin tersine amfi gücünün daha düşük olduğu bir durumda yüksek volümde büyük oranda distorsiyon gelişir ve empedans değişikliklerinin tolere edilememesi, düşen akım vb. nedenlerle iyi beslenemeyen driverlar hasara uğrar. Özetle hoparlörler kendilerinden güçlü ampfilikatörlerin seslerinin açılması ile değil kendilerinden güçsüz amfilerin sesin açılması ile yanar.

 

AMPLİFİKATÖR NEDİR?

Amplifikatör (Fr: amplificateur, kısaca ampli), müzik sistemlerinde yükseltici olarak kullanılır Kaynak cihazlardan (CD,DVD çalar, pikap gibi) çıkan ses sinyallerini güçlendirerek hoparlörlere gönderme görevini üstlenir Çeşitli mimariler ve bu mimari özelliklere dayanan sınıflandırmalar mevcuttur, ama asıl sınıflandırma transistörlü yapıda olanlar ve vakum tüplü, yani eskiden beri Türkçe'ye yerleştiği şekli ile, lambalı yapıda olanlar arasındadır 2 ve 4 kanallı olarak piyasada mevcuttur. Bunlarla birlikte son yıllarda yaygınlaşan hibrid (melez) tasarımlar da vardır Yine bunlara ek olarak entegre yapıdakiler, giriş/güç katı ayrı kasalar halinde üretilenler ve monoblok (güç amplileri için) şeklinde ana yapıdan bağımsız alt sınıflandırmalar da mevcuttur

 

Amplifikatör Sınıfları:

Çıkış katı yapısına göre amplifikatör sınıflandırmaları şu şekildedir:

Sınıf A: Çıkış katında devamlı akım bulunur Bu nedenle çok elektrik harcar Buna karşılık en saf sese sahip oldukları düşünülür Sesteki bozulma teorik olarak en alt seviyededir

Sınıf B: Çıkış elemanları işlemleri sıra ile yapar Önce eksi, sonra artı yüklü sinyalleri işlenir Bu işlem günümüz teknolojisi ile yeterince hızlı yapılamadığından pek kullanılmamaktadır

Sınıf AB: Çıkış elemanları sinyallerin sadece yarıdan fazlasını işler Çıkış elemanları Sınıf A'daki gibi tamamen akımla kaplı değildir Bu sayede Sınıf A'nın dezavantajları ortadan kaldırılmış olur En çok kullanılan sınıftır

Sınıf C: Daha çok radyo frekans işlenmesi ile ilintilidir İşleme belirli sinyal parçacıklarını kapsar

Sınıf D: Şu an ki teknoloji ile üretilemeyen fakat çalışma mantığı olarak B sınıfının oldukça hızlandırılmış teorik bir versiyonudur

Sınıf E: Kare yapılı dalga boylarını güçlendirilir Sadece özel kontrol cihazlarında kullanılmaktadır

Bunlar haricinde F,G,H sınıfları gibi yeni tasarımlar da bulunmaktadır Yukarıdaki ana sınıfların beraberce kullanılmasına dayanırlar Neredeyse her firmanın farklı çözümleri bulunmaktadır

 

Yapısı Ve Tasarımı:

Amplifikatörlerin genelde ısınma gibi bir takım dezavantajları olduğu için bilgisayar sektöründe sıkça karşımıza çıkan ve ısıyı yayma maksadıyla kullanılan aluminyum metali kullanılır Genelde bu maddeden yapılmış bir kasayla hazırlanırlar Bu kasa hem görünüşü, hem de soğutma özelliği sayesinde sektörde geniş kulanım alanına sahiptir Amplifikatör içindeki entegre ve benzeri yarı iletken maddeler bu kasa üzerine yüzeyleri temas edecek şekilde montajlanır ve kasa entegrelerle bir bütün olarak çalışır Fan barındıran modeller de bulunmakta ve kasanın soğumasına hava akımıyla katkıda bulunulmaktadır Birçok amplifikatör sac kutu içerisinde imal edilir Burada Kasanın önemi büyük bir yer tutar.

 

EV SİNEMASI NEDİR ve CİHAZLARIN İŞLEVLERİ

Ev sineması dünyada teknolojik yeniliklere rağmen, oldukça popüler olduğunu ve sürekli yeni gelişmelerle bunu sürdürdüğünü söylemek mümkündür. Müzik ve film keyfini evlerde yaşatan bu sistem üç bileşenden oluşmaktadır; görüntü sağlayan cihaz, görüntü oynatıcı ve ses amplifikatörü (A/V Receiver) dır.

Görüntü sağlayan cihaz seçenekleri, normal tüplü televizyondan plazma(LCD,LD,TV vs) ekrana kadar oldukça geniştir. Ev sinemasını kurmak için, mevcut televizyonu kullanmak da mümkün. Görüntü oynatıcılar açısından durum biraz daha farklı; VCD veya DVD(BD- DVD vs.) oynatıcılar arasında bir seçim yapmak gerektiğinden, DVD'ler özellikleri dolayısı ile daha çok tercih edilmekte. Ses düzeni için ise beş hoparlör ve bir subwoofer (6+1, 7+1,7+2 vs.) gerekiyor.

Sinema da sesler, perdenin arkasına gizli üç hoparlör ile izleyicileri sarar. Sağ ve sol (Front) hoparlörler stereo özellikleri ile arka plandaki müziği, ortada yer alan bir tanesi de (Center) ekran boyunca yayılan konuşmaları iletir; efektler söz konusu olduğunda her üçü de etkindir. Ekran dışı efektleri ise yan ve arka duvarlarda bulunan(Surruond ve Surr back ) çok sayıda hoparlör taşır. Böylelikle, bu özel ses düzeni ile izleyicilerin ekrandaki sahnenin bir parçası olmasını sağlayan bir ortam yaratılır.

Evde böyle bir ses deneyimi yaşayabilmek için, benzer bir düzen kurmak gereklidir. Farklı kombinasyonlar ve bütçelerle evde sinema keyfini yaşamak mümkün. Ev sineması kurulacak olan odaların, sinema salonlarından küçük, dolayısıyla daha az seyircisinin olması, bu sistemi kurmayı kolaylaştırmaktadır.

 

Ev Sinemasında Öncelikli Hususlar
Ev sineması kurarken, öncelikle evin yapısına göre sistemin büyüklüğüne ve yerleşimine karar vermek gerekmektedir. Cihazların birbirleriyle uyumu önemli olduğundan aynı marka veya birbirini destekleyen özelliklerde cihazların seçilmesinde fayda var. Ev sineması ürünleri her yıl yenilendiğinden, satın alınacak cihazların son teknolojiyi destekler olması da dikkat edilmesi gereken konulardan biridir. Elektronik ürünler, teknolojileri ne kadar yüksek olursa olsun çok kısa sürede demode olma niteliğini taşımaktalar, bu nedenle sonuçta kullanıcı bir süre sonra yeni bir cihaz almak yönünde düşüncelere kapılmaktadır. Bu seviyede elimizdeki cihazların yeni teknolojileri destekler nitelikte olmalarına dikkat edilmeli ayrıca kullanım sırasında yaşanabilecek arızalar nedeniyle servis ve garanti şartlarının olduğu bir sistemin tercih edilmesi faydalı olacaktır.

 

EV SİNEMA SİSTEMİNİN KURULMASI

Yeni ses teknolojisiyle kuracağınız ev sineması sistemi, mükemmel bir sinema salonunu size ve ailenize getirmekle kalmayıp aynı zamanda sinemaya giderken veya sinema salonu içinde yaşayabileceğiniz birçok problemi de ortadan kaldırıyor.

Öyle bir sinema düşünün ki, bu sinemada gösterinin sizin istediğiniz saatte başlayacağı, bilet kuyruğuna girmeyeceğiniz, en iyi koltukta oturacağınız, ses ve görüntünün bozulmayacağı veya kesilmeyeceği, istediğiniz şeyi, istediğiniz miktarda yiyip içebileceğini yan koltukta, filmin sonunu size veya öte yanındaki kişiye anlatmaya çalışan bir “film eksperinin” olmadığı, seyretmek istediğiniz film sayısı ve türünün her geçen gün artacağı, gibi durumlar sadece sizin için yaratılsın. Tahmin ettiğiniz gibi böyle bir ortamı ancak evinizde sağlayabilirsiniz

Ev Sineması Sistemi almak istiyorsanız aşağıdaki adımları takip etmeniz seçiminizi kolaylaştıracaktır.

 

Ev Ortamınız Uygun Mu?

Kuracağınız Ev Sineması Sistemi’nin çeşidi ile ilgili bir kriter de evinizde bu sistem için ayıracağınız mekanın büyüklüğü ve yerleşim şeklidir. Unutulmamalıdır ki, Ev Sineması Sisteminin (Home Cinema) fazlaca değiştirilemeyen bir yerleşim düzeni vardır. Bu nedenle sistemi kurmadan önce yapmanız gereken ilk adım, alacağınız cihazları sanal olarak evinizde yerleştirmektir.

 

Bütçeniz Ne Kadar?

Çok fazla para harcanarak kurulmuş bir sistem her zaman en iyi performansı vermeyebilir. Bunun yerine alınan cihazların birbirine uyumu öngörülerek kurulmuş, fakat daha az para harcanmış bir sistemle de iyi sonuç elde edilebilir. Bu doğrultuda sistemi satın alma öncesinde bir bütçe belirlemelisiniz. Belirlenen bu bütçe içerisinde kalacak şekilde en iyi ve birbirine uyumlu cihazlar tercih edilmelidir.

 

Ürünleri Denediniz Mi?

Satın alma öncesinde yapacağınız araştırmada katalog ve broşürlerdeki cihaz özellikleri incelenmeli, ancak nihai karar için ölçü olmamalıdır. Ölçü olması gereken sizin kulağınızın söylediği doğrulardır. Dolayısıyla satın almayı düşündüğünüz sistemi size dinletebilen marka veya satıcılar tercih edilmesidir. Bu daha sonra pişmanlık duygusu yaşamamak için yapmanız gereken ve satınalma öncesindeki belki de en önemli adımlardan biridir.

Cihazlarda Güncellik

Ev Sineması ile ilgili teknolojik ürünler, yaklaşık bir yıllık periyotlarla yenilenmektedir. Dolayısıyla satın alma öncesi yapacağınız araştırmada alacağınız cihazların bu konudaki son teknolojiyi desteklediğinden emin olmalısınız. Teknolojinin bu değişimini yakalamak için tek yol internet ya da konu hakkındaki yayınlardır.

Teknik Destek Alabiliyor musunuz?

Kuracağınız Ev Sineması’nın sistemlerini alacağınız firmadan beklentiniz, satış öncesin ve sonrası güvenli teknik destek ve bilgi almak olmalıdır.

 

SİSTEMİN MERKEZİ

Ev Sineması Sistemi’nizden en iyi sonuçları alabilmek için gerekli temel eleman A / V Receiver’dır. Bu cihaz sisteminizin “kalbi ve beyni” olarak, alacağınız zevk ve heyecanı da tayin edecek ana parçadır. Ancak ihtiyacınız sadece güçlü ve yeni teknolojiyle tasarlanmış bir cihaz değildir. A / V Receiver’ınız aynı zamanda mantıklı bir mühendislik tasarımı olmalıdır. Örneğin Onkyo cihazları bu mantıkla tasarlanmış, gereksiz detaylar kullanılmamıştır sizlerin kullanımını kolaylaştıracak her türlü teknolojiyle ihmal edilmiştir.

 

Ön Hoparlörler (Front)

Bir ev sineması sisteminde ön hoparlörden beklenen, hem film izlerken hem de stereo müzik dinlerken yüksek performans vermesidir

Orta Hoparlörler(Center)

Bu hoparlör filimdeki konuşma diyaloklarını verir. Orta hoparlör (Center) izleyiciye görüntünün geldiği yönde yani merkezde üstte veya alta yerleştirilmelidir.

Arka Hoparlörler (Surround Ve Surround Back)

Surround sisteminde sesin filmi izleyeni sarması anlamına gelir. Arka kısımda yer alan hoparlörler Dolby Pro-Logic, Dolby Digital, DTS ve THX gibi ses formatlarının 5+1, 7+1ve 7+2 gibi konumlanmaları ses keyfini yaşatarak güzel bir ambiansı size sunar. Arka hoparlörler izleyicinin iki yana veya arka kısımlarındaki bölgelere yerleştirilir.

Subwoofer

Subwoofer’lar, ses sisteminizdeki alt frekans sesleri ortama vererek filimdeki aksiyon ve yoğunluğu(patlamalar gibi) derin baslar üretmekle görevli olan en geniş hoparlördür.

key@key.com.tr